روزی برای فرش

 

فرش دستباف ايران تنها يک زيرانداز و پدیده‌ای کاربردی نیست بلکه همچون عنصری فرهنگي، بار تاريخ، فرهنگ، باورها، آداب و رسوم، زيبایی‌های هنری و هويت بومی ايرانی را بر دوش می‌کشد و در طول تاریخ چند هزارساله خود در این سرزمین با خرده‌فرهنگ‌های اقوام مختلف ایرانی پیوند خورده و به انواع هنرها آمیخته است.
افزون بر اين‌ها، فرش دستباف نقش اقتصادی ارزشمندی ايفا می‌كند. از سويی به صفت «سرمايه» در خانواده‌های ايرانی شناخته شده و پس‌انداز روز مبادا تلقی می‌شود و از دیگر سو در اقتصاد ملی به عنوان شهره‌ترین «صادرات غيرنفتی» جايگاهی ارزنده داشته و از جنبه ارزآوری قابل تأکید بوده است. افزون بر این‌ها از منظر اشتغال‌زايی نيز به‌سان يکي از ارزنده‌ترين حرفه‌های «اشتغال‌زا» مطرح است.
اين پدیده هنری که هم ثروت است و هم سرمايه، هم آفرینش است و هم دانش، در شرايطي که کشورهای ديگری نيز به‌سان رقيب برای تسخير بازارهای جهانی در تلاشند، و نيز در وضعيتی که انواع کف‌پوشها و زيراندازهای ماشينی و صنعتی جايگزين آن می‌شوند، همچنان بقا و دوام خود را حفظ کرده و می‌کند.
در این میان، شرکت فرش آستان قدس رضوی به‌عنوان تنها مجتمع تولید متمرکز فرش دستباف در کشور که حلقه‌های مختلف زنجیره تولید فرش از جمله طراحی، رنگرزی، بافت و پرداخت را داراست، با بیش از 4 دهه پیشینه ارزشمند در ماندگارسازی و ترویج میراث گرانقدر این سرزمین کوشیده است.
با نگاه بلند و ارجمند متولیان آستان قدس رضوی در چند دهه اخیر و با تأسیس و تداوم فعالیت این شرکت، افزون بر آن که حرم مطهر رضوی با دستبافته‌هایی اصیل و باکیفیت مفروش شده است و رواق‌ها و شبستان‌ها جذابیت بصری شایسته‌ای در منظر چشم زائران حضرت رضا(ع) یافته‌اند، ایجاد اشتغال و بسط و ترویج هنر دیرین ایرانی نیز مدنظر بوده است.
اکنون شرکت فرش آستان قدس رضوی مفتخر است که با وجود دشواری‌های اقتصادی فراوانی که گریبانگیر هنر- صنعت فرش دستباف در کشور شده است، از همکاری حدود 500 قالیباف در دو کارگاه متمرکز خود در مشهد و کاشمر بهره می‌برد و برای بیش از 300 قالیباف نیز در مناطق مختلف کشور ایجاد شغل کرده و همچنان با پایبندی به اصالت و کیفیت، در پاسداشت و ترویج این هنر دیریت ایرانی فعال است.
به هر روی، ثبت شدن 20 خرداد به نام فرش در تقویم ملی کشور، اتفاق مبارکی برای یادآوری ارجمندی این هنر آشنا و قدیمی و تأکید بر وجوه متفاوت اقتصادی و اجتماعی آن است و به همین بهانه احترام و تقدیر خود را پیشکش همه هنرمندان گمنام فرش ایران می‌کنم که حاصل تلاش، هنرنمایی، ذوق‌آزمایی و مهارت‌ورزی آنان، مایه موهبت و مباهات ایرانیان است.
حمید کارگر