وقف رضوی در مسیر نیازهای تازه زائران
مدیر توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد رضوی گفت: نیت واقفان در طول ادوار تاریخی متناسب با نیاز زائران و مجاوران متنوعتر شده و امروز تسهیل اسکان، سلامت و تأمین دارو و درمان نیازمندان و نیازهای جدید حرم مطهر، از مهمترین حوزههای مورد نیاز برای توسعه وقف است.
محمدصادق مروارید در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به کارکرد موقوفاتی که با هدف خدمت به امام رضا(ع) و زائران شکل گرفتهاند، اظهار کرد: اساساً هر وقفی که به همت و ارادت دوستداران حضرت رضا(ع) شکل گرفته، با هدف ارائه خدمت به زائران و تسهیل زیارت ایشان بوده است.
وی افزود: قدیمیترین وقفنامهها عمدتاً بر توسعه فیزیکی بناهای پیرامونی حرم مطهر رضوی تمرکز داشتهاند که ازجمله آنها میتوان به موقوفات مسجد گوهرشاد، مدارس پریزاد، دو در و مدرسه علمیه میرزا جعفر سروقد اشاره کرد. بنابراین، کارکرد عمده این موقوفات در آن دوره، بر فراهمکردن فضاهای زیارتی، اسکان و تعلیم و تربیت استوار بوده است.
مدیر توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد رضوی با اشاره به تغییر نیازهای زائران و متناسبشدن نیت و کارکرد موقوفات رضوی با این نیازها ادامه داد: به تناسب نیاز زائران و مجاوران، نیت واقفان نیز در طول ادوار تاریخی متنوعتر شده است. اگر در برههای از زمان، تمرکز بر ساخت و توسعه بناهای زیارتی بوده، در دورهای دیگر، نیازهایی همچون تنظیف، تعمیر و تعطیر مورد توجه قرار گرفته و در دورههای بعد نیز نیات واقفان به موضوعاتی مانند مفروشکردن فضاها، مرمت، بازسازی و تأمین روشنایی اختصاص یافته است.
بخش مهمی از نیازهای حرم و زائران رضوی از محل موقوفات تأمین میشود
مروارید با اشاره به مهمترین نیازهای زائران که از محل درآمد موقوفات تأمین میشود، تصریح کرد: اطعام زائران، تأمین روشنایی، تنظیف و پاکیزگی، تعمیر بیوتات حرم مطهر، تعطیر و خوشبو ساختن فضای ملکوتی حرم و مفروشکردن رواقها و صحنهای شریف، ازجمله مهمترین نیازهایی است که از محل موقوفات تأمین میشود.
وی ادامه داد: افزون بر این، سایر نیازهای حرم مطهر و زائران گرامی، ازجمله توسعه فضاهای زیارتی و ارائه خدمات متنوع برای تسهیل زیارت نیز از محل عوائد موقوفات و درآمدهای حاصل از آنها پوشش داده میشود.
مدیر توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد رضوی خاطرنشان کرد: گستره خدمات آستان قدس رضوی فراتر از حریم قدسی حرم مطهر است و در عرصههای مختلفی همچون محرومیتزدایی، اشتغالزایی و خدمات فرهنگی و اجتماعی نیز جریان دارد که بخش قابل توجهی از این خدمات، از برکات موقوفات و درآمدهای حاصل از آنها بهرهمند شدهاند.
تمرکز وقفهای جدید بر نیازهای روز زائران رضوی
مروارید با اشاره به شکلگیری وقفهای جدید متناسب با نیازهای امروز زائران و شهر مشهد اظهار کرد: از تجهیزات پزشکی و سایر اقلام مورد نیاز گرفته تا تأمین زائربر و حتی فراهم کردن فضاهای اسکان برای زائران، متناسب با اقتضائات هر زمان و مکان، وقفهایی شکل گرفته است.
وی افزود: در پنج سال گذشته، بیشترین تمرکز در جذب وقفهای جدید بر موضوعاتی همچون اسکان زائران، محرومیتزدایی و تأمین نیازهای ضروری حرم مطهر رضوی بوده است.
مدیر توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد رضوی با تأکید بر ضرورت توجه به نیازهای آینده در توسعه وقف رضوی بیان کرد: یک نهاد وقفی پویا باید همواره رصد و پایش مستمری نسبت به نیازهای مخاطبان خود داشته باشد. آستان قدس رضوی نیز تلاش و اهتمام خود را بر همین موضوع متمرکز کرده است و حوزههای اولویتدار وقف، متناسب با نیازسنجیهای انجامشده، احصا و برای واقفان و مخاطبان تبیین و تشریح میشود.
مروارید ادامه داد: بر این اساس، حوزههایی همچون تسهیل اسکان زائران، سلامت و تأمین دارو و درمان نیازمندان و همچنین تأمین نیازهای جدید حرم مطهر، متناسب با تغییرات و اقتضائات روز، از مهمترین حوزههای مورد نیاز برای توسعه وقف هستند.
استفاده از ابزارهای نوین مالی برای توسعه وقف رضوی
وی با اشاره به جایگاه اقتصادی وقف گفت: در جوامع اسلامی، وقف به عنوان ضلع سوم اقتصاد مطرح بوده و اهمیت آن در شکلگیری اقتصادی مبتنی بر آموزههای قرآنی بر کسی پوشیده نیست.
مدیر توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد رضوی تصریح کرد: بنیاد رضوی درصدد است با بهرهگیری از ابزارهای جدید مالی، ازجمله صندوق وقف سهام و سایر ابزارهای مالی نوین، زمینههای جدیدی برای توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی فراهم کند.