مفاد موقوفه فتح علی خان صاحب دیوان 1134 سال است که سوم شعبان در حرم مطهر رضوی اجرا می شود.
همه ساله در آستانه مبارکه عید مولود مسعود حضرت خامس آل عبا ابی عبدالله الحسین(ع)، متولی و ناظر در محل تشریفات آستانه مبارکه مجلسی درنهایت شکوه مهیا نموده از علمای اعلام – کثرهالله امثالهم- و صاحبمنصبان بزرگ آستان قدس – زادالله شرفهم- و از اعاظم، آقایان و امرای عظام بلده متبرکه دعوت نموده، ذکر فضائل و مناقب و شهادت آن بزرگوار شود و به خطبه دعای سلطان عصر و طلب مغفرت از جهت جناب جلالتمآب مصالحالیه و والد ماجد امجد معظماله ختم نمایند و صرف شربت و شرینی و ناهار بر وجه شکوه مهیا نموده و نهایت احترام نموده باشند.
به گزارش بنیاد بهره وری موقوفات ،محموداحمدی زرمهری رئیس اداره توسعه و ترویج وقف و نذر بنیاد بهره وری موقوفات در مصاحبه با خبرنگار روزنامه قدس گفت : این بخشی از وقفنامه فتحعلیخان صاحب دیوان است؛ رجل سرشناس قاجاری که دو سال حکمران خراسان و متولی بارگاه منور رضوی بود. مفاد موقوفه او، آن بخشش که درباره گرامیداشت میلاد مبارک حضرت امام حسین(ع) است، 134 سال است که هر سال، در سوم شعبانالمعظم در حرم مطهر رضوی اجرا میشود.
وقف روضهخوانی و سفردهداری و تعزیهداری فتحعلیخان صاحب دیوان
پسر علیاکبرخان قوامالملک، نوه ابراهیمخان کلانتر(اعتمادالدوله) و برادر میرزا حسنعلی نصیرالملک شیرازی است. خانواده او(خانواده قوام) از خانوادههای سرشناس شیرازی هستند. او در سال 1236 قمری در شیراز به دنیا آمد اما خیلی زود پایش به تهران، دارالخلافه آن روزگار باز شد و توانست در «دیوان استیفا» مشغول به کار بشود؛ جایی که معادل وزارت برنامه و بودجه فعلی است. او دو دهه بعد، در سال 1275 قمری توانست به عنوان و منصب «صاحبدیوان» دست پیدا کند. فتحعلیخان صاحب دیوان در سال 1298 قمری به عنوان پیشکار حاکم فارس انتخاب و راهی ان ولایت شده و در مدت خدمت منشا اقدامات مهمی شد.در شیراز بود که در سال 1305 قمری با تنظیم وقفنامهای رقباتی را در شیراز «وقف روضهخوانی و سفردهداری و تعزیهداری جناب خامس آل عبا سیدالشهدا علیهالسلام در ماه محرمالحرام و اضافه بر مصرف را برای شبهای جمعه طول سال در تکیه واقف واقع در دارالخلافه طهران یا در مدرسه فتحیه در نجف اشرف یا در حسینیه حاج قوامالملک» کرد.
برای تشرف زائراولیها به حرم مطهر امام رضا(ع)
مرحوم صاحبدیوان در سال 1308 قمری به عنوان حاکم خراسان و متولی آستان قدس رضوی منصوب میشود تا سال 1310 قمری هم در این سمت باقی میماند. او قدم در همان راهی میگذارد که پیش از او، پدرش در آن قدم گذاشته بود. علیاکبرخان قوامالملک که خودش روزگاری پیش ازین، نایبالتولیه آستان قدس بود، بسیاری از داراییهایش را در شیراز، ارسنجان، کوار، خرامه و سروستان دارد. وقف کرد تا عواید این رقبات صرف روضهخوانی مجالس امام حسین(ع) میشوند و بخش دیگری از آن برای کمک به فقرا و تشرف زائراولیها به حرم مطهر امام رضا(ع) هزینه شود.فتحعلیخان صاحب دیوان هم در سالهای حضور در مشهد هم چند رقبه را وقف بارگاه منور حضرت رضا(ع) کرده است؛ آن هم در دو وقفنامه. در 18 شعبان 1310 قمری «سی و پنج سهم از مدار کل شصت سهم مزرعه محمودآباد بخسیکار» واقع در حومه شیراز و در وقفنامه 1310 قمری «دو دربند تیمچه در مجاورت باغ آصفالدوله در بست علیای حرم مطهر امام رضا علیهالسلام و دوازده دربند دکان در حاشیه خیابان علیا و ثلث کاروانسرای کوچه چهارباغ و هفت سهم و طاق از مدار ده سهم، از مدار مزرعه انابد» واقع در شهرستان بردسکن فعلی را وقف آستان قدس رضوی میکند. او چهار سالهای آخر عمرش را در تهران میگذراند و پیکرش پس از فوت در سال 1314 قمری، به مشهد مقدس منتقل میشود و در گوشه شمالی گنبد اللهوردیخان روضه منوره به خاک سپرده میشود.
وقف، یک جاودانگی تاریخی است
فردا سوم شعبان است و فقرات مربوط به سوم شعبان در موقوفه مرحوم صاحبدیوان، بی کم و کاست اجرا خواهد شد؛ ازین منظر، وقف، یک جاودانگی تاریخی است. نامی که میتوانست در سطور کمرنگ کتاب تاریخ، گم بشود حالا هر سال، زندهتر از قبل است. گویی هنوز هم فتعلیخان صاحبدیوان با همان کلاه مرصع قجری و قبای سلطانی منقش به بتهجقه بر تن، با عصایی فیروزهنشان در دست، هر سال میآید و در ورودی رواق دارالزهد حرم مطهر رضوی میایستد و میهمانان را خوشامد میگوید.