طرح راهبردی موسسه بذر و نهال رضوی برای دانشبنیان شدن کشاورزی / ورود به حوزه تجاریسازی پوششدار کردن بذرها
موسسه بذر و نهال رضوی که پیش از این با اجرای موفق طرح پوششدار کردن بذر، تحولی بزرگ در صنعت کشاورزی رقم زده بود، حالا در سالی که به نام «تولید؛ دانشبنیان، اشتغالآفرین» نامگذاری شده، به حوزه تجاریسازی این طرح ورود کرده تا با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، همه کشاورزان امکان بهرهمندی از این فناوری دانشبنیان را داشته باشند.
به گزارش اداره ارتباطات و رسانه بنیاد بهرهوری موقوفات آستان قدس رضوی، رهبر معظم انقلاب اسلامی با نامگذاری سال جدید به نام «تولید؛ دانشبنیان، اشتغالآفرین» نقشه راه سال 1401 را مشخص کردند و تأکید ایشان بر دانشبنیان شدن حوزه کشاورزی هم نشان داد که باید در این عرصه تلاش مضاعفی انجام شود.
طرحی دانشبنیان برای رونق و توسعه کشاورزی
آستان قدس رضوی که طی سالهای گذشته فعالیتهای خود در عرصه تولید دانشبنیان را توسعه داده است، یکی از برنامههای خود را دانشبنیان کردن کشاورزی تعیین کرده و در این زمینه اقدامات متعددی انجام شده است. از جمله این طرحها، پوششدار کردن بذرهای کشاورزی است که توسط محققان موسسه بذر و نهال رضوی، به عنوان یکی از مؤسسات زیرمجموعه بنیاد بهرهوری موقوفات، عملیاتی شده و حالا این موسسه موفق به تجاریسازی فرمولاسیون به دست آمده روی بذرهای مختلف شده است.
مزیتهای پوششدار کردن بذرها
افزودن قارچکشها، آفتکشها، مواد مغذی مورد نیاز گیاه اعم از محرکهای رشد، مواد حفظ کننده رطوبت، مواد تأمینکننده نیازهای گیاهی و… همگی از جمله موادی هستند که مورد نیاز گیاهچه سبز شده در همان مراحل اولیه رشد است و متخصصان علوم بذر با فناوری پوشش دار کردن بذر توانستهاند، این نیاز بذرها را تأمین کنند. در این زمینه در کشور ما فعالیتهایی هرچند اندک توسط برخی شرکتهای بخش خصوصی در حال انجام است که البته آن هم تاکنون صرفاً به افزودن مواد قارچکش و آفتکش به بذر انواع محدودی از محصولات زراعی منتهی شده است. اما حالا با ورود جدی موسسه بذر و نهال رضوی، تحولی بزرگ در این حوزه دانش بنیان در حال رقم خوردن است.
اولین پروژه جدی کشور در حوزه پوششدار کردن بذر
این موسسه در وهله نخست توانست با افزودن مواد مورد نیاز به بذرهای محصولات گوجهفرنگی، کلزا و چغندر قند، این سه بذر را پوششدار کند. اما این پروژه ادامهدار است و قرار است روی بذور محصولات دیگر نیز انجام شود، از همین رو میتوان آن را اولین پروژه جدی کشور در حوزه پوششدار کردن بذر دانست.
افزایش ارزش اقتصادی محصولات سبزی و صیفی
از نظر علمی و تحقیقاتی، همه بذرهای محصولات زراعی را با هر اندازه، شکل، ساختار و وزن، میتوان پوششدار کرد، اما از نظر اقتصادی هرچه ارزش اقتصادی یک بذر بیشتر باشد، به مراتب ارزش فناوری پوششدار شدن بذر نیز افزایش مییابد.
مهندس محمد هاشمزاده مدیرعامل موسسه بذر و نهال رضوی در این باره اظهار میکند: از جمله محصولات مهم در زمینه پوششدار کردن بذر، محصولات سبزی و صیفی است که امروزه بهطور قطع در کشورهای توسعه یافته، بذر سبزی و صیفی بدون روکش عرضه نمیشود.
او ادامه میدهد: با استفاده از بذرهای دارای پوشش، ارزش اقتصادی تولید محصولات سبزی و صیفی برای کشاورزان و اقبال به استفاده از این نوع بذور برای دستیابی به رشدی مطلوبتر بیشتر خواهد شد.
بهبود جوانهزنی، تراکم بالا، حفاظت در مقابل آفات
هاشمزاده میگوید: با افزودن مواد مورد نیاز به بذرها، شاهد بهبود جوانهزنی، سبزشدن، رشد و استقرار مطلوب گیاهچه خواهیم بود و تمام این ویژگیها منجر به وضعیت به عملکرد مطلوبتر بذر و نتایجی همچون رشد مناسب، تراکم گیاهی، ساختار مطلوب کانوپی و افزایش فتوسنتز خواهد شد.
او با تأکید بر اینکه مزایای بسیار زیادی در این فناوری برای رشد مطلوب گیاهچه بذرهای پوششدار وجود دارد، تصریح میکند: از جمله این مزیتها میتوان به افزایش سرعت رشد، استقرار مطلوب گیاهچه، سبزشدگی یکدستتر مزرعه و همچنین حفظ بذر در مقابل انواع قارچها و آفات اشاره کرد.
همکاری با مراکز دانشگاهی
دکتر رضا توکل افشاری مدیر برنامهریزی و تحقیق و توسعه بذر موسسه بذر و نهال رضوی هم میگوید: پروژه پوششدار کردن بذر، با مشارکت موسسه بذر و نهال رضوی و دانشگاه فردوسی مشهد در بالاترین سطح علمی، یعنی پسادکترا انجام شده و نتایج آن نیز به صورت مشترک، در اختیار هر دو مجموعه قرار خواهد گرفت.
ورود به حوزه تجاریسازی
این شروع موفقیتآمیز و ایجاد ساختارهای تولید بذرهای پوششدار، سبب استقرار و گسترش این فناوری در موسسه بذر و نهال رضوی شده و ورود این موسسه به حوزه تجاریسازی پوششدار کردن انواع بذرها را رقم زده است. به گفته مدیر تحقیق و توسعه بذر موسسه بذر و نهال رضوی، در همین راستا و در نخستین گام، دو میلیون بذر گوجهفرنگی پوششدار شده است.
ایجاد واحد اختصاصی پوشش بذر
توکل افشاری با اشاره به ایجاد واحد اختصاصی پوشش بذر بهصورت علمی و عملیاتی توسط موسسه بذر و نهال رضوی گفت: این موسسه در حال حاضر میتواند هرگونه بذری را چه بهصورت پلتینگ و یا فیلم کوتینگ، که دو نوع اصلی پوشش بذر بهشمار میروند، پوششدار کرده و آن را در اختیار سازمانها و موسسات دولتی و یا خصوصی قرار دهد.
آمادگی توسعه طرح با همکاری وزارت جهاد کشاورزی
او ادامه میدهد: موسسه همچنین آمادگی دارد در تعامل با وزارت جهاد کشاورزی بهطور گسترده در حوزه پوشش بذرهای مورد نیاز کشاورزان همکاری کند تا در سالی که به نام «تولید؛ دانشبنیان، اشتغالآفرین» اقداماتی جدی و عملی برای تحقق این شعار برداریم.