تبدیل شدن به بیمارستان ارتقاء دهنده سلامت، رویکرد اصلی بیمارستان رضوی در سال 1401
بیمارستان فوق تخصصی رضوی سالهاست در پرتوی عنایت حضرت رضا(ع) و به عنوان یک مرکز درمانی مجهز در شرق ایران، پیشرفتهترین خدمات پزشکی را به زائر و مجاوران ارائه میکند. این بیمارستان در سال 1400 با کسب رتبه «درجه یک عالی» در ارزیابی اعتباربخشی ملی بیمارستانهای کشور، عنوان دومین بیمارستان برتر ایران و برترین بیمارستان غیر دانشگاهی کشور را از آن خود کرد.

در این گزارش به مناسبت هفتم آوریل (۱۸ فروردین)، روز جهانی بهداشت و در آستانه هفته ملی سلامت (یکم تا هفتم اردیبهشت)، به بررسی اقدامات این بیمارستان در حوزه آموزش و ارتقای سلامت و همچنین بهداشت محیط در یک سال اخیر پرداختهایم و همچنین، با برنامههای پیشروی آن در سال جاری بیشتر آشنا میشویم.
توجه ویژه به شعار روز جهانی بهداشت
ابتدا پای صحبتهای دکتر انسیه عرب عامری، سرپرست واحد آموزش و ارتقای سلامت بیمارستان رضوی مینشینم. او برایم از شعار امسال روز جهانی بهداشت یعنی «سیاره ما، سلامت ما» میگوید که سه حوزه آب، غذای سالم و هوای پاک را در بر میگیرد.
او اظهار میکند: بر اساس این شعار، همه فعالان حوزه سلامت، موظف به انجام وظایف خود طبق دستورالعملهای جدید سازمان جهانی بهداشت در این سه حوزه و در راستای حفظ سلامتی افراد هستند، یعنی باید در تمامی تصمیمگیریها و برنامهریزیها در سطح ملی، سازمان و فردی، مسئله سلامت مورد توجه ویژه قرار گیرد.
او میگوید: واحد آموزش و ارتقای سلامت بیمارستان رضوی نیز همچون گذشته این دستورالعملها را محور فعالیتهای خود به ویژه در زمینه آموزش افراد قرار داده است، به طور مثال پرهیز از مصرف غذاهای فرآوریشده، استفاده کمتر از پلاستیک و ترغیب افراد به فعالیت فیزیکی بیشتر، از جمله این برنامهها است. به گفته عربعامری، همچنین میتوان به ادامه اجرای برنامههای این بیمارستان در حوزه ترک دخانیات و ارتقاء این برنامهها اشاره کرد؛ اقداماتی که بیمارستان رضوی اقدامات خود در زمینه آن را از آبان 1399 آغاز کرده و در سال 1400 موفق به کسب لوح بیمارستان بدون دخانیات شد.
اجرای پویشهای سلامت محور
عرب عامری با اشاره به فعالیت بیمارستان رضوی برای تبدیل شدن به بیمارستان الگوی سلامت محور نیز اظهار میکند: واحد آموزش و ارتقای سلامت، برای انجام فعالیتهای آموزشی خود در راستای سلامت محوری بیمارستان، یک بسته ویژه طراحی کرده است که طبق آن مجموعهای از خدمات را در مناسبتهای مختلف ارائه میکند.
او ادامه میدهد: همچنین با اجرای پویشهای سلامت محور و ارائه محتواهای آموزشی، ارتقای سطح سواد سلامت جامعه و مراجعان بیمارستان را دنبال کردهایم. در همین راستا بیمارستان رضوی در هفته سلامت، دو پویش «پسماند خانگی نزدیک به صفر» و «هر ایرانی، یک درخت» را اجرا میکند و به طور مثال هر یک از کارکنان بیمارستان، با مشارکت در پویش «هر ایرانی، یک درخت» یک نهال به نام خود در محوطه بیمارستان خواهد کاشت.
عرب عامری با اشاره به اینکه «لامپ خاموش» و «نه به پلاستیک» از دیگر پویشهای واحد سلامت بیمارستان رضوی است، میافزاید: برای اجرای چنین پویشهایی باید ارتباط تنگاتنگ و مستمری با جامعه هدف داشت و بتوان به طور منظم به آنها آموزشهای لازم را ارائه داد و بازخوردها را بررسی کرد، به همین دلیل ما این پویشها را برای کارکنان بیمارستان اجرایی کردهایم، لبته از آنجایی که این آموزشها به درون خانوادهها کارکنان هم منتقل میشود، جامعه بزرگی را شامل میشود.
اولویتسنجی در نیازهای آموزشی
عرب عامری از انجام طرح اولویتسنجی نیازهای آموزشی جامعه به صورت الکترونیکی، به عنوان یکی دیگر از برنامههای سال جاری این واحد نام میبرد و میگوید: نرمافزار مربوط به آن تهیه شده و امیدواریم بتوانیم در برنامههای آموزشی خود همچون ارائه آموزشها به اقشار محروم جامعه در اردوهای جهادی مرکز بسیج بیمارستان، از نتایج این اولویتسنجی استفاده کنیم.
او میافزاید: همچنین طبق تأکید مدیریت بیمارستان رضوی در تلاش هستیم برنامهریزیهای لازم را در خصوص کسب عنوان بیمارستان ارتقادهنده سلامت (HPH)، از هفته سلامت سال جاری آغاز کنیم.
رشد آماری پیگیری وضعیت بیماران پس از ترخیص
در ادامه تکتم حکیمی، سوپروایزر آموزش سلامت بیمارستان رضوی به یکی دیگر از طرحهای این واحد اشاره میکند و میگوید: از سال گذشته در راستای کاهش مصرف کاغذ و هوشمندسازی بیمارستان، سامانه پیگیری پس از ترخیص بیماران فعال شد و بدین ترتیب برای نخستین بار در مشهد این پیگیریها از حالت ثبت کاغذی به صورت الکترونیکی درآمد و به سامانه اطلاعات بیمارستانی(HIS) نیز متصل شد.
وی ادامه میدهد: در این راستا، به منظور پیگیری وضعیت بیماران پس از ترخیص بیمارستان، در طول سال گذشته 13 هزار و 559 تماس تلفنی با بیماران ترخیص شده گرفته شد که 10 هزار و 544 تماس موفق بود نسبت به قبل آن، ۹.۱ برابر رشد داشت.
او خاطرنشان میکند: واحد آموزش و ارتقای سلامت با مشارکت واحد بهداشت محیط بیمارستان، در مناسبتهای مختلف نیز اقدامات زیست محیطی متناسب با اولویتهای سازمان بهداشت جهانی را انجام میدهد و بدین منظور با برخی از ادارات و سازمانها از جمله دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ادارات کل محیط زیست، کار، آموزش و پرورش، انتقال خون و شهرداری همکاری دارد.
مدیریت دقیق و بیخطرسازی پسماندهای بیمارستانی
یکی دیگر از فعالیتهای بیمارستان رضوی در حوزه محیط زیست و بهداشت محیط است. این بیمارستان در سال گذشته به عنوان واحد خدمات سبز در بیست و سومین همایش ملی تقدیر شد و تندیس صنعت سبز کشور را از سازمان حفاظت محیط زیست دریافت کرد. مهندس مرضیه سادات موسوی، مسئول واحد بهداشت محیط بیمارستان رضوی، گزارشی از اقدامات این حوزه ارائه و اظهار میکند: مدیریت و نظارت بر تفکیک درست پسماندهای عفونی و غیرعفونی بیمارستانی و بیخطرسازی، خروج و امحاء پسماندهای عفونی دارویی، شیمیایی، شیمیدرمانی و پزشکی هستهای، از جمله وظایف مهم این واحد است.
نظارت کامل بر روند تهیه، طبخ و توزیع غذا
او میافزاید: همچنین این واحد بر تمامی مراحل تهیه، حمل و نقل، نگهداری، آمادهسازی، پخت و توزیع مواد غذایی مورد استفاده در بیمارستان نظارت کامل دارد تا دستورالعملهای مربوطه به طور دقیق رعایت شود.
این واحد در حوزه بهداشت آب و کنترل آلودگی هوا و صدا در بیمارستان نیز اقداماتی دارد و به طور نمونه میزان کلر و PH آب بیمارستان به صورت روزانه سنجیده میشود. صداسنجی نیز در بخشهای مختلف بیمارستان انجام میشود و سیستمهای هواساز و تهویه نیز تحت نظارت ویژه قرار دارد.
موسوی اضافه میکند: تصفیه فاضلاب، کاهش مصرف پلاستیک و کاغذ و مصرف بهینه منابع انرژی، از دیگر مواردی است که مورد توجه این واحد قرار دارد و به طور مثال میتوان به نصب پنلهای خورشیدی در بیمارستان اشاره کرد.
موسوی ادامه میدهد: توسعه فضای سبز محیط بیمارستان نیز با کشت گیاهان متناسب با وضعیت آبی مشهد به خصوص با استفاده از آبیاری قطرهای و فاضلاب تصفیه شده، دنبال میشود، همچنین تلاش شده از محلولهای سازگار با محیط برای ضدعفونی و گندزدایی در بیمارستان استفاده شود.
او درباره وجه تمایز اقدامات بیمارستان رضوی در حوزه مسائل زیست محیطی و بهداشت محیط در مقایسه با مراکز درمانی مشابه میگوید: این بیمارستان با تلاش در جهت حفظ و نگهداری شرایط بهداشتی به خصوص انجام بهسازیهای بهنگام در محیط بیمارستان، فراهم کردن زیرساختهای لازم حتی با صرف هزینه و نظارت دقیق بر این حوزه، نشان داده که توجه خاصی به حفظ محیط زیست و سلامتی مراجعان و کارکنان خود دارد.
گزارش از آرزو مستأجر حقیقی